VURGU: Konuşurken veya bir parçayı okurken bazı heceleri veya kelime gruplarını üstüne basarak söyleriz veya okuruz. Bu söyleyiş özelliğine VURGU denir.

Kelimelerde Vurgu: Türkçe kelimelerde genellikle hafif bir vurgu vardır. Genelde kelimelerin son hecesinde görülür. Yalnız yer isimlerinde vurgu ilk veya orta hecededir: Ankara - İzmit - Tokat - Sakarya gibi.



Örnek: Yerden yedi kat arşa kanatlandık o hızla.



Kelimelere ek eklendiğinde du - var - da...



Kelimelerde Vurgu Alan ve Almayan Ekler



Kelime türeten ekler vurgu alır. Gözlük kömürcü

İyelik ekleri vurguyu kendine çeker: Kitabım kitapları

Soru eki olan "mi" vurgulu söylenmez. Bu kitap senin ki?



Cümlelerde Vurgu: Genellikle cümlelerde vurgu yüklem olan kelimenin üzerindedir. Ancak cümledeki kelimelerin anlam değeri birbirine eşit değildir. Üzerinde durulan kelime yükleme yakın bir kelimedir.

Örnekler:



Ahmetler yarın saat dörtte İzmir'e gidecekler.

Ahmetler yarın sat dörtte İzmir'e uçakla gidecekler.

Ahmetler uçakla İzmir'e yarın saat dörtte gidecekler.

Yarın saat dörtte İzmir'e uçakla Ahmetler gidecekler.



TONLAMA: Cümlelerin söylenişi sırasında sesimizi cümlelerin anlamına göre ayarlamaya TONLAMA denir.



Cümlelerde Tonlama: Cümleleri yalnızca düzgün yazmak yeterli değildir. Okurken ve konuşurken cümleleri anlamlarına uygun biçimde söylemek konuşmayı güzelleştirir. Okunan parçanın özelliğine göre vurgu kullanılır.